ترس افراطی

در هنگام ترسیدن، بصورت طبیعی، تمام توجه ما روی عامل ترس آور متمرکز می شود و همه ی وجود ما برای دفع یا مقابله با خطر، مهیا می گردد. شدت این حالت بستگی مستقیم به شدت خطرناک بودن عامل ترس دارد.

وقتی دقیقتر به این فرآیند نگاه می کنیم، می بینیم که تمام عوارض بوجود آمده در بدن، به ما کمک می کند که خود را نجات دهیم. افزایش قدرت دید، منبسط شدن عضلات، ترشح آدرنالین و غیره همگی به قدرت گرفتن ما و متمرکز عمل کردن ما برای خروج از حالت اضطراری منجر می شود. تنها مسئله ای که باقی می ماند، کنترل ترس در مواقع غیر تهدید است.

 

ترس افراطی

اما واقعیت دیگری که وجود دارد اینست که ما معمولاً چیزی فراتر از این فرآیند را ادامه می دهیم.

برخی از افراد، در هنگام ترس، قدرت حرکت و واکنش را از دست می دهند و در جای خود میخکوب می شوند. عده ای دیگر توانایی حرف زدن و صحبت ندارند. دسته ای از افراد توانایی تصمیم گیری شان از بین می رود و قادر نیستند تصمیم مناسب بگیرند. برخی در اثر شدت هیجان، غش می کنند. تعدادی از افراد بصورت ناخودآگاه، اعمال و حرکات غیر عادی و غیر عقلانی انجام می دهند.

همه ی این واکنشها منجر به ضرر بیشتر ما می شود و ممکن است جان ما را به خطر بیاندازد یا اوضاع را از آن چیزی که هست، بدتر کند.

به راستی دلیل بروز چنین واکنشهایی چیست؟ آیا این واکنشها نیز می تواند به ما کمک کند یا نشانه دیگری دارد؟

 

باورها نسبت به خود

در واقع اینگونه رفتارها ناشی از ترس افراطی همراه با احساس ناتوانی ست. خیلی مهم است که در لحظه ی ترسیدن، چه باورهایی از قبل در ما وجود داشته باشد. اگر باور ما این باشد که آنچه روی داده در کنترل ما نیست و ناتوانیم از دفع خطر و چاره ای غیر از تسلیم شدن نداریم، از استعداد خدادادی مان برای فرار یا دفع ترس استفاده نخواهیم کرد.

هیچ فرد خود ساخته ای در مواقع خطر، بی تحرک و منفعل ظاهر نمی شود. جدیت و تحرک افراد، در این مواقع بیش از حالت عادی ست و در عین حال این اعتماد به نفس وجود دارد که توانایی مقابله و دفع خطر وجود دارد.

 

احساس ترس

بسیاری از ترسهای ما هیچگاه رخ نمی دهد و بوجود نمی آید. این ما هستیم که در ذهن و تصورات خود آنرا می بینیم و روی دادن آنرا تجسم می کنیم. بخاطر همین، همواره در حال ترسیدن هستیم.

اگر در تاریکی وارد می شویم، ذهن ما مدام اتفاقات ترسناک ممکن را مرور می کند و بعضی از آنها را در ذهن می بیند و می ترسد. در واقع ما به تاریکی وارد و سپس خارج می شویم و هیچ اتفاقی برایمان روی نمی دهد، اما در تمام مدت، در حال ترسیدن از تصورات خود بوده ایم.

وقتی چک کشیده ایم، مدام در حال ترسیدن و نگرانی هستیم که اگر برگشت بخورد چه ها که نخواهد شد. موعد فرا می رسد و چک ما پاس می شود، اما در تمام این مدت، ترس و نگرانی بر ما حاکم بود.

 

تصور نتایج منفی

یکی دیگر از دلایل بروز چنین عکس العملی، تصور نتایج منفی و تکرار بیش از حد آن در ذهن است. همانطور که در مقاله "تأثیر ترس بر رفتارهای ما" عنوان شد، مغز تفاوتی بین روی دادن یک اتفاق در ذهن و رخ دادن آن در دنیای بیرونی، قائل نیست و در هر دو حالت تصور می کند که آن رویداد اتفاق افتاده است و خود را با آن شرایط وفق می دهد.

مغز تمام سیستم اعصاب بدن را درگیر می کند تا برای شرایط تصور شده آماده شود. افکار و اعمالی را فرمان می دهد که مطابق آن تصورات و تجسمات است.

از این رو، تجسم زیاد یک اتفاق منفی در ذهن، علاوه بر اینکه شرایط بروز آنرا فراهم می کند، فرد را نیز در برابر آن، ناتوان و تسلیم می سازد.

 

درمان

علاوه بر روشهایی که برای غلبه بر ترس ارائه شد، می توان به روشهایی که بصورت ذهنی، ترس را برطرف می سازد نیز اشاره کرد. در واقع، حالت منفعلانه ای که این افراد نشان می دهند، نشان از وجود باورها و پیش زمینه هایی ست که در ذهن و فکر آنها وجود داشته و در زمان بحران بروز می کند.

 

تمرکز روی اعتماد به نفس

مطمئناً برای هم ی ما پیش آمده که در برهه ای از زمان، اعتماد به نفس خوبی داشته ایم و توانسته ایم کار درخور توجهی انجام دهیم.

کار نسبتاً ساده ای که بایستی انجام داد، اینست که آن رویداد را در ذهن مرور نماییم و چندین بار از ابتدا تا انتها، مانند یک فیلم آنرا ببینیم. اینکار برای همه ی مواردی که شامل اعتماد به نفس خوب ما بوده، می تواند تکرار شود.

 

جملات تأکیدی مثبت

یکی دیگر از روشهای اثبات شده و پر استفاده برای موفق شدن، استفاده از جملات تأکیدی مثبت است. روش کار به این صورت است که یک جمله، در رابطه با موضوع مورد نظر خود انتخاب می کنید، به شکلی که مغز عاطفی شما را تحریک کند و در شما تأثیر بگذارد.

به عقیده ی جک کِنفیلد، جملات تأکیدی بایستی دارای خصوصیات زیر باشد:

  • در زمان حال
  • مختصر و مفید
  • استفاده از عبارت "من …. هستم"
  • استفاده از افعال مثبت و صریح
  • دقیق و غیر مبهم
  • دارای کلمه ی احساسی

مثلاً برای تقویت مقابله با ترس از تاریکی می توان این جمله را تکرار کرد: "من تاریکی را پر از صلح و آرامش می بینم، تمام آنچه در روشنایی بود، در تاریکی هم هست."

یا برای تقویت مقابله با "ترس از سخنرانی" می توان این جمله را تکرار کرد: "همه ی کسانی که اینجا حضور دارند، انسانی هستند مثل من. من آنها را دوست دارم و بهترین صحبتهایم را به آنها هدیه می دهم."

برای دانلود فایل صوتی "جملات تأکیدی مثبت" سایت می توانید از اینجا وارد شوید.

 

جایگزینی تصاویر منفی با مثبت

روش دیگر که به نوعی در قسمت قبل نیز وجود داشت، جایگزین کردن جملات و تصاویر منفی با تصاویر مثبت است.

زمانهای بسیاری رخ می دهد که ما بخاطر منفی بافی و در نظر گرفتن احتمالاتِ بد، تصاویر نادلخواهی را در ذهن می بینیم و مدام آنها را از نظر می گذرانیم. دیدن این تصاویر، خودگوییهای منفی بیشتری را باعث می شود و به شدت ترس و نگرانی ما می افزاید.

با یک اراده و تصمیم درست، می توان به راحتی از میان آلبوم تصویر موجود در ذهن، تصاویر خوشایند و دلخواه را انتخاب کرد و اینبار به مرور آنها پرداخت. دیدن این تصاویر که سرشار از شادی و صلح و آرامش است، می تواند به خودگوییهای مثبت و احساس بهتر منجر شود و قدرت ما را برای غلبه بر شرایط ناگوار پیش آمده افزایش دهد.

امیر احمدی

2 دیدگاه در “ترس افراطی

  • بهمن-۱۳۹۷ در۸:۲۱ ق.ظ
    پیوندیکتا

    سلام درباره راهکارهای عملی جلوگیری از ترس لطفن بیشتر توضیح دهید.

    پاسخ
    • بهمن-۱۳۹۷ در۸:۵۱ ق.ظ
      پیوندیکتا

      سلام به شما دوست گرامی

      ممنونم از توجه و درخواست شما

      کتاب الکترونیکی رایگان “ترسهایت را بترسان” پاسخ شماست.

      این کتاب رو می تونید از سایت تهیه کنید

      موفق باشید

       

      پاسخ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.